Neredeyse her ERP görüşmesi aynı soruyla başlar: “Hazır bir yazılım mı alalım, yoksa kendimize özel mi yaptıralım?”
İlk bakışta bütçe sorusu gibi görünüyor. Oysa mesele bu değil. Şirketinizde hangi işler herkesle aynı? Müşteriler sizi yanınızdaki rakip yerine neden seçiyor? Bunları belirlediğinizde yazılım seçimi de büyük ölçüde netleşiyor.
İki değil, üç seçenek var
Bu konu genellikle iki seçenek üzerinden konuşulur. Aslında üç yol var. En fazla gereksiz harcama da çoğu zaman ortadaki yolda ortaya çıkar.
Standart ürünü olduğu gibi kullanın. İş yapış biçiminizi yazılıma uydurursunuz. Başlangıçta en ucuz seçenektir. Süreçleriniz standartsa doğru tercih olabilir. Ancak ekibinizin artık yapamadığı işler zamanla maliyet yaratır.
Standart ürünü uyarlayın. Ürünün temelini korur, eksik özellikleri tamamlattırırsınız. Çoğu zaman mantıklıdır. Fakat uyarlamaların bir sayfada anlatılabilecek kadar sınırlı kalması gerekir.
Kendi sisteminizi geliştirin. Yazılım sizin çalışma biçiminize uyar. Gerçekten size özgü süreçlerde doğru seçenektir. Sıradan muhasebe özelliklerini sıfırdan yaptırmak içinse pahalıdır.
Şirketlerin çok azı tüm işleri için bu seçeneklerden yalnızca birine ihtiyaç duyar. Çoğu şirket iki yaklaşımı birlikte kullanmalıdır. Önemli olan aralarındaki sınırı belirlemektir.
Kararı belirleyen soru
Süreçlerinizi tek tek ele alın. Her biri için şunu sorun: bu süreci yazılıma uydurursak işimizi daha kötü mü yaparız?
Çift taraflı muhasebede cevap hayırdır. Kurallar size özel değil, herkes için aynıdır. Bordroda da kuralları devlet belirler. Depoya ürün giriş çıkışında fark nadiren belirleyicidir.
Bir işe nasıl fiyat veriyorsunuz? Hangi kamyonun hangi yükü taşıyacağına nasıl karar veriyorsunuz? Tedarikçinin listesindeki ürünü kataloğunuzla nasıl eşleştiriyorsunuz? Müşteriniz giriş yaptığında ne görüyor? Bu süreçlerde cevap çoğu zaman evettir. Şirketinizin avantajı da genellikle burada saklıdır. Standart yazılım bu farkları ortadan kaldırabilir.
| Süreç | Sizde ne kadar farklı? | Nerede olmalı? |
|---|---|---|
| Muhasebe ve kayıt defteri | Hiç farklı değil | Standart yazılım |
| Bordro ve vergi | Çok az: kuralları devlet belirler | Standart yazılım |
| Stok hareketleri | Nadiren | Standart yazılım |
| Fiyatlandırma ve teklif verme | Çoğu zaman çok farklı | Kendi sisteminiz |
| Planlama ve iş dağıtımı | Çoğu zaman çok farklı | Kendi sisteminiz |
| Müşterinin gördüğü ekranlar | Neredeyse her zaman | Kendi sisteminiz |
Ortadaki seçenek nerede sorun çıkarıyor?
Standart ERP’yi uyarlamak mantıklı bir çözüm gibi görünür. Çoğu zaman da öyledir. Ancak belirli bir riski vardır. Bu risk yavaşça büyüdüğü için genellikle geç fark edilir.
Önce fiyatlandırma uymuyor, değiştiriliyor. Sonra sevkiyat planlaması uymuyor, o da değiştiriliyor. Müşteri portalı yok, ayrıca geliştiriliyor. İki yıl sonra başka bir şirketin ürünü içinde büyük bir özel sistem oluşuyor.
Artık özel geliştirme için para ödemiş oluyorsunuz. Buna rağmen standart platformun sınırları devam ediyor. Üstelik güncellemeleri almak için kendi değişikliklerinizi yeniden yaptırmanız gerekiyor.
Her şey tek ürünün içinde
- Standart modüller kurulur
- Fiyatlandırma uymaz, ürün değiştirilir
- Planlama uymaz, ürün değiştirilir
- Portal yoktur, ayrıca geliştirilir
- Güncelleme gelir, değişiklikler yeniden yapılır
- Artık her değişiklik için tedarikçi gerekir
Standart temel, size özel katman
- Standart ürün muhasebe ve bordroyu yönetir
- Fiyatlandırma ve planlama kendi sisteminizde çalışır
- İki sistem belgeleri otomatik paylaşır
Kesik çizgili adımlar, sonraki güncellemeyi bir öncekinden daha pahalı hâle getirir.
ERP’nin yanında açık duran Excel tablosu
Şirketiniz zaten ERP kullanıyorsa uzun değerlendirmelerden daha hızlı bir kontrol yapabilirsiniz.
Ofiste çalışanların ekranlarına bakın. ERP’nin yanında hangi tablolar açık? Gördüğünüz her Excel tablosu, ERP’nin yönetemediği bir süreci gösterir. Bu kötü bir alışkanlık değildir. İşi yapan çalışanlar eksik işlevin tarifini o tabloda zaten yazmıştır. Hem de ücretsiz.
Bu tabloları sayın. Bir veya iki taneyse sistem genel olarak uygundur, boşlukları kapatabilirsiniz. Her masada bir tablo varsa sorun birkaç eksik özellik değildir. Ürün, şirketin çalışma biçimine uymuyordur.
Muhasebe sisteminizi değiştirmeniz gerekmeyebilir
Bu projeleri en çok yavaşlatan kaygılardan biri budur. Çoğu zaman da yersizdir.
Muhasebe sisteminiz, muhasebe ve vergi için resmî kayıt kaynağı olarak kalabilir. İkinci sistem satış, planlama, onay ve portalları yönetir. İki sistem belgeleri ve ödemeleri otomatik paylaşır. Kimsenin aynı bilgileri yeniden girmesi gerekmez.
Muhasebeyi değiştirmek büyük ve riskli bir projedir. Sağlayacağı ek fayda ise çoğu zaman sınırlıdır. Neredeyse hiçbir zaman ilk adım olmamalıdır. Bazen hiç gerekmez.
Yaklaşık bir haftada nasıl karar verilir?
Uzun bir değerlendirmeye gerek yok. Bir sayfalık liste ve iki görüşme yeterli.
- Süreçlerinizi tek sayfada listeleyin. Modülleri değil, ekibinizin kullandığı kelimelerle günlük işleri yazın.
- Her süreci standart veya bize özel diye işaretleyin. Kendinize karşı dürüst olun. Çoğu şirketin gerçekten özel üç dört süreci vardır, on beş değil.
- Bize özel dediğiniz her süreç için farkı bir cümleyle açıklayın. Açıklayamıyorsanız süreç büyük olasılıkla standarttır. Böylece ciddi bir masraftan kaçınmış olursunuz.
- İki tedarikçiden yalnızca o süreçleri göstermelerini isteyin. Kendi demo verileriyle değil, sizin gerçek örneklerinizle.
- Gösterdikleri geçici çözüm yollarını sayın. Kararı belirleyen şey bu sayıdır.
Bu yollar neredeyse hiç yoksa standart ürünü alın. Konuyu gereksiz yere büyütmeyin. Aynı iki üç süreçte sürekli geçici çözüm gerekiyorsa sınır bellidir. Diğer işler için standart yazılım, bu süreçler için kendi sisteminiz.
Üç seçenekten hangisinin uygun olduğu, iş akışınızı konuştuğumuz tek bir görüşmede çoğu zaman netleşir. Bu yıl yeni sisteme ihtiyacınız yoksa bunu da söyleriz.
Bu yazının arkasındaki projeler
-
ATLAS BIP Logistics ERP
Lojistik · TMS ve ERP ürünü
-
Techizat
Ticaret ve dağıtım · ERP
Bu alanda ne kuruyoruz
-
ERP ve işletme yönetim sistemleri
Ticaret, dağıtım ve hizmet işletmeleri için ERP — satış, stok, finans, bordro ve onaylar; 1C ve e-qaimə ile entegre.
-
SaaS platform geliştirme
Uçtan uca geliştirilen çok kiracılı SaaS ürünleri — kiracı yapısı, faturalama, mobil PWA’lar, yapay zeka özellikleri ve hepsini yöneten konsol.