ERP ilə bağlı demək olar ki, hər görüş eyni sualla başlayır: “Hazır proqram alaq, yoxsa özümüz üçün hazırladaq?”
İlk baxışda bu, büdcə məsələsi kimi görünür. Əslində sual başqadır. Şirkətinizdə hansı proseslər hamıda olduğu kimidir? Müştəri sizi rəqibdən üstün tutanda hansı fərqlərə görə seçir? Bu suallara cavab tapanda proqram seçimi də xeyli asanlaşır.
İki yox, üç yol var
Adətən iki seçimdən danışılır. Əslində üç yol var. Ən çox əlavə xərc isə çox vaxt ikinci seçimdə yaranır.
Standart proqramı olduğu kimi götürün. İş qaydanızı proqrama uyğunlaşdırırsınız. Başlanğıcda ən ucuz yoldur. Prosesləriniz standartdırsa, düzgün seçimdir. Amma komandanızın əvvəl gördüyü bəzi işləri artıq görə bilməməsi sonradan xərc yaradır.
Standart proqramı uyğunlaşdırın. Proqramın əsasını saxlayır, çatışmayan funksiyaları hazırlatdırırsınız. Çox vaxt məntiqli seçimdir. Amma dəyişikliklər bir səhifədə izah ediləcək qədər kiçik qalmalıdır.
Öz sisteminizi hazırlayın. Proqram sizin iş qaydanıza uyğun qurulur. Şirkətinizə məxsus proseslər üçün düzgün seçimdir. Adi mühasibat funksiyalarını sıfırdan hazırlatmaq üçünsə baha başa gəlir.
Çox az şirkətin bütün işləri üçün bu yollardan yalnız biri uyğundur. Əksər şirkətlərə iki yanaşma birlikdə lazımdır. Əsas məsələ aralarındakı sərhədi düzgün müəyyən etməkdir.
Seçimi müəyyən edən sual
Proseslərinizi bir-bir nəzərdən keçirin. Hər biri üçün soruşun: bu prosesi proqrama uyğun dəyişsək, şirkətimiz işini daha pis görər?
İkiqat mühasibat uçotunda cavab xeyrdir. Çünki qaydalar bütün şirkətlər üçün eynidir. Əməkhaqqı hesablamasında da qaydaları dövlət müəyyən edir. Anbara malın giriş-çıxışında isə fərq nadir hallarda həlledici olur.
Bəs xidmətə qiyməti necə qoyursunuz? Hansı maşının hansı yükü daşıyacağını necə seçirsiniz? Təchizatçının siyahısındakı məhsulu öz kataloqunuzla necə tutuşdurursunuz? Müştəri sistemə daxil olanda nə görür? Bu işlərdə fərq çox vaxt vacibdir. Şirkətin üstünlüyü də adətən buradadır. Standart proqram həmin fərqi aradan qaldıra bilər.
| Proses | Sizdə nə qədər fərqlidir? | Hansı sistemə aiddir? |
|---|---|---|
| Mühasibat və uçot kitabı | Demək olar ki, fərqlənmir | Standart proqram |
| Əməkhaqqı və vergilər | Çox az: qaydaları dövlət müəyyən edir | Standart proqram |
| Anbarda mal hərəkəti | Nadir hallarda | Standart proqram |
| Qiymət və təklif hazırlamaq | Çox vaxt xeyli fərqlənir | Öz sisteminiz |
| Planlama və iş bölgüsü | Çox vaxt xeyli fərqlənir | Öz sisteminiz |
| Müştərinin gördüyü hissə | Demək olar ki, həmişə | Öz sisteminiz |
İkinci seçim harada problem yaradır?
Standart ERP-ni uyğunlaşdırmaq çox vaxt məntiqli görünür. Bəzən həqiqətən düzgün yoldur. Amma bir risk var. Bu risk yavaş-yavaş böyüdüyü üçün çox vaxt gec hiss olunur.
Əvvəl qiymət qaydaları uyğun gəlmir, dəyişiklik edilir. Sonra dispetçer işi uyğun gəlmir, o da dəyişdirilir. Müştəri portalı yoxdur, ayrıca hazırlanır. İki ildən sonra başqa şirkətin məhsulunun içində böyük bir xüsusi sistem yaranır.
Nəticədə xüsusi sistemin xərcini artıq ödəmisiniz. Bununla belə, standart platformanın məhdudiyyətləri qalır. Hər yeniləmədə öz dəyişikliklərinizi təkrar işlətmək üçün yenidən pul ödəməli olursunuz.
Hər şey bir məhsulun içində
- Standart modullar quraşdırılır
- Qiymət qaydaları uyğun gəlmir, dəyişdirilir
- Planlama uyğun gəlmir, dəyişdirilir
- Portal yoxdur, sıfırdan hazırlanır
- Yeniləmə gəlir, dəyişikliklər yenidən işlənir
- Artıq hər dəyişiklik üçün təchizatçıya müraciət etmək lazımdır
Standart əsas, sizə məxsus hissə
- Standart proqram mühasibat və əməkhaqqını idarə edir
- Qiymət və planlama sizin sisteminizdə işləyir
- Hər iki sistem sənədləri avtomatik paylaşır
Qırıq xətlə göstərilən addımlar növbəti yeniləməni əvvəlkindən daha bahalı edir.
ERP-nin yanında açıq qalan Excel cədvəli
Şirkətiniz artıq ERP istifadə edirsə, uzun təhlildən daha sürətli yoxlama yolu var.
Ofisdə əməkdaşların ekranlarına baxın. ERP ilə yanaşı hansı cədvəllər açıqdır? Hər belə Excel cədvəli proqramın idarə edə bilmədiyi bir prosesi göstərir. Bu, pis vərdiş deyil. İşi görən əməkdaşlar həmin cədvəldə çatışmayan funksiyanın tələblərini özləri yazıblar. Üstəlik, əlavə xərc olmadan.
Cədvəlləri sayın. Bir-ikidirsə, ERP ümumən uyğundur və çatışmayan hissələri tamamlamaq olar. Hər masada ayrıca cədvəl varsa, problem sadəcə bir neçə funksiyanın çatışmaması deyil. Proqram şirkətin iş qaydasına uyğun gəlmir.
Çox güman, mühasibat sistemini dəyişməyə ehtiyac yoxdur
ERP layihələrinin çoxunu ləngidən narahatlıq budur. Amma çox vaxt buna əsas yoxdur.
Mövcud mühasibat sisteminiz uçot və vergi üzrə əsas qeydiyyat yeri kimi qala bilər. Ayrı sistem satış, planlama, təsdiq və portalları idarə edər. Bu iki sistem sənədləri və ödəniş məlumatlarını avtomatik paylaşar. Əməkdaşlar heç nəyi təkrar daxil etməz.
Mühasibat sistemini əvəz etmək böyük və riskli layihədir. Əldə edilən fayda isə çox vaxt az olur. Buna görə ilk addım nadir hallarda mühasibatı dəyişməkdir. Bəzən buna ümumiyyətlə ehtiyac qalmır.
Təxminən bir həftəyə necə qərar vermək olar?
Bunun üçün uzun seçim prosesi lazım deyil. Bir səhifəlik siyahı və iki görüş kifayətdir.
- Proseslərinizi bir səhifəyə yazın. Modul adları yox, əməkdaşların gündəlik istifadə etdiyi iş adları ilə yazın.
- Hər prosesə standart və ya bizə məxsus işarəsi qoyun. Özünüzə qarşı dürüst olun. Şirkətlərin çoxunda həqiqətən fərqli üç-dörd proses var, on beş yox.
- Bizə məxsus dediyiniz hər prosesin fərqini bir cümlə ilə izah edin. Bunu edə bilmirsinizsə, proses böyük ehtimalla standartdır. Beləliklə, xeyli xərcdən yayınmış olursunuz.
- İki təchizatçıdan yalnız həmin prosesləri göstərməyi istəyin. Onların demo məlumatları ilə yox, sizin real nümunələrinizlə.
- Təklif edilən dolayı həll yollarını sayın. Cavabınız həmin saydadır.
Belə həll yolları demək olar ki, yoxdursa, standart məhsulu alın. Əlavə mürəkkəblik yaratmağa dəyməz. Çətinliklər eyni iki-üç prosesdə toplanırsa, sərhəd bəllidir. Qalan işlər üçün standart proqram, həmin proseslər üçün öz sisteminiz.
Üç yoldan hansının sizə uyğun olduğunu çox vaxt iş axınınız barədə bir görüşdə anlamaq olur. Bu il yeni sistemə ehtiyacınız yoxdursa, bunu da açıq deyirik.
Bu yazının arxasındakı layihələr
-
ATLAS BIP Logistics ERP
Logistika · TMS və ERP məhsulu
-
Techizat
Ticarət və distribusiya · ERP
Bu sahədə nə qururuq
-
ERP və biznes idarəetmə sistemləri
Ticarət, distribusiya və xidmət şirkətləri üçün ERP sistemləri hazırlayırıq. Sistemlər satış, anbar, maliyyə, əmək haqqı və təsdiq proseslərini əhatə edir. 1C və e-qaimə ilə inteqrasiya olunur.
-
SaaS platformalarının hazırlanması
Müştəri datasını ayrıca saxlayan multi-tenant SaaS məhsullarını başdan sona qururuq: ödənişlər, mobil PWA, AI funksiyaları və idarəetmə konsolu.